उपयोगी दुकानातील वस्तूंच्या नावांची पद्धत एकाच क्रमाने पुन्हा पुन्हा वापरता येते: ब्रँड, उत्पादन, प्रकार आणि पॅकचा आकार. त्यामुळे बिलासाठी वस्तू निवडण्याआधी दिसायला सारखी पाकिटे वेगळी ओळखता येतात. या मार्गदर्शकात नाव देण्याचा नमुना, कॅटलॉग थोडा थोडा स्वच्छ करण्याची पद्धत आणि चुकीचा पॅक निवडल्याचे सोडवलेले उदाहरण दिले आहे.
पुन्हा वापरता येईल अशी वस्तूंच्या नावांची पद्धत
या नमुन्यापासून सुरुवात करा:
ब्रँड + उत्पादन + प्रकार + आकार किंवा पॅकमधील संख्या
प्रत्यक्ष उत्पादन ओळखायला मदत करणारे भागच वापरा. सुट्या मालाला ब्रँड नसेल; साध्या उत्पादनाचा वेगळा प्रकार नसेल. हातात पाकीट धरलेल्या व्यक्तीला वर्णन ओळखता आले पाहिजे.
| गोंधळात टाकणारे नाव | अधिक स्पष्ट नाव | कशातील फरक दाखवते |
|---|---|---|
| चहा लहान | नमुना ब्रँड चहा पत्ती 250 g | ब्रँड, उत्पादनाचा प्रकार आणि वजन |
| चहा मोठा | नमुना ब्रँड चहा पत्ती 500 g | मोठा पॅक |
| साबण निळा | नमुना ब्रँड साबण मोगरा 100 g | प्रकार आणि वजन |
| काड्या 20 | नमुना ब्रँड अगरबत्ती गुलाब 20 काड्या | सुगंध आणि पॅकमधील संख्या |
| तांदूळ | सुटा तांदूळ सोना मसुरी | वाण; Unit रकान्यात kg |
प्रत्येक नेहमीच्या उत्पादनासाठी एकच शब्दलेखन आणि मोजमापासाठी एकच शैली निवडा. उदाहरणार्थ, कधी 500gm, कधी half kg आणि कधी 500 grams असे न लिहिता नेहमी 500 g वापरा. ही दुकानासाठीची पद्धत आहे; GST ने ठरवून दिलेला नावांचा नमुना नाही.
उत्पादनाचे नाव, भाव आणि एकक वेगवेगळे ठेवा
बिलिंगसाठी उत्पादनाला चांगले नाव देणे म्हणजे प्रत्येक तपशील एकाच रकान्यात लिहिणे नव्हे. प्रत्येक रकान्याला एकच काम द्या:
- Item name: ग्राहक कोणता माल विकत घेत आहे हे ओळखते.
- Unit: विकल्या जाणाऱ्या संख्येची मोजणी कशी होते ते सांगते.
- Sale price: सध्याचा विक्रीचा भाव ठेवते.
- Barcode: वापर होत असेल तिथे स्कॅन केल्यावर संबंधित उत्पादन ओळखतो.
- HSN आणि GST रकाने: खात्री केलेले कर तपशील ठेवतात.
सीलबंद 500 g पाकिटाच्या नावात 500 g लिहिता येते, तर बिलिंगमधील एकक म्हणजे एक पाकीट असू शकते. वजनाने विकल्या जाणाऱ्या सुट्या मालाची संख्या मात्र kg मध्ये मोजली जाऊ शकते. साठा किंवा भाव भरण्याआधी एका एककाचा नेमका अर्थ काय आहे ते तपासा.
तात्पुरत्या ऑफर आणि बदलणारे भाव नावात लिहू नका. चहा 500 g ₹180 नावाची नोंद नंतर विक्रीचा भाव ₹190 झाला, पण नाव बदलले नाही, तर गोंधळ निर्माण होतो.
संख्या आणि साठ्यातील हालचाली तपासण्याच्या व्यापक पद्धतीसाठी दुकानातील साठा व्यवस्थापनाचे आमचे मार्गदर्शक पाहा.
एका वेळी एकच गोंधळात टाकणारा गट स्वच्छ करा
काउंटरवर ज्या वस्तू निवडताना तुम्ही वारंवार थांबता, त्यांच्यापासून सुरुवात करा. सणाच्या गर्दीच्या आठवड्याआधी संपूर्ण कॅटलॉगची नावे बदलण्यापेक्षा थोडी, तपासून केलेली स्वच्छता सांभाळणे सोपे असते.
- प्रत्यक्ष पॅक एकत्र आणा. त्यावरील उत्पादनाचा प्रकार, वेगळा प्रकार आणि आकार वाचा. फक्त पाकिटाच्या रंगावर विसंबू नका.
- आधीच्या कॅटलॉगमध्ये शोधा. आधी ब्रँड आणि मग उत्पादनाचे नाव वापरून पाहा. जुळणारी नोंद एखादा category किंवा stock filter लपवत नाही ना, ते तपासा.
- जुने नाव/नवे नाव अशी यादी करा. उपलब्ध असल्यास वस्तूचा संदर्भ किंवा barcode लिहा, म्हणजे प्रत्येक सुचवलेला बदल योग्य नोंदीशी जोडला जाईल.
- तेच उत्पादन असल्यास आधीची नोंद संपादित करा. फक्त अधिक स्पष्ट नाव हवे म्हणून दुसरी साठा नोंद तयार करू नका.
- जतन करण्याआधी इतर रकाने तपासा. नावे स्वच्छ करताना भाव, कर तपशील किंवा एकक चुकून बदलता कामा नये.
- नव्या शब्दांनी पुन्हा शोधा. पुढच्या खऱ्या विक्रीवेळी बिल अंतिम करण्याआधी निवडलेला पॅक आणि बिलावरील त्याचे वर्णन तपासा.
आधीच्या दोन नोंदी एकाच उत्पादनाचे वर्णन करत असल्यास थांबा आणि त्यांचा साठा व व्यवहारांचा इतिहास तपासा. त्यांना एकसारखी नावे दिल्याने त्यांची संख्या किंवा नोंदी एकत्र होतात, असे गृहीत धरू नका.
सोडवलेले उदाहरण: पुण्यातील अगरबत्तीचे दोन पॅक
सणासाठी येणाऱ्या ग्राहकांकरिता कॅटलॉग तयार करणाऱ्या पुण्यातील एका काल्पनिक दुकानाचा विचार करा. एका उदाहरणादाखल घेतलेल्या ब्रँडची गुलाब सुगंधाची दोन उत्पादने तिथे आहेत:
| वस्तू | प्रति पाकीट अंतिम भाव | निवडलेली पाकिटे | ओळीची रक्कम |
|---|---|---|---|
| नमुना ब्रँड अगरबत्ती गुलाब 20 काड्या | ₹30 | 2 | ₹60 |
| नमुना ब्रँड अगरबत्ती गुलाब 40 काड्या | ₹50 | 1 | ₹50 |
| एकूण | 3 | ₹110 |
उदाहरणासाठी हे अंतिम विक्री भाव गृहीत धरले आहेत; अगरबत्तीवरील GST दराबद्दलचे हे विधान नाही.
दोन्ही नोंदींना अस्पष्टपणे गुलाब काड्या नाव दिले, तर कर्मचारी लहान उत्पादनाची तीन पाकिटे निवडू शकतो. त्यामुळे 3 × ₹30 = ₹90 होतात, म्हणजे योग्य ₹110 पेक्षा ₹20 कमी. त्यात चुकीचे मिश्रणही नोंदवले जाते: दोन लहान आणि एक मोठे पाकीट याऐवजी तीन लहान पाकिटे.
वेगळी नावे असल्याने हा फरक दिसतो. तरीही कर्मचाऱ्याने निवडलेल्या ओळीची प्रत्यक्ष पाकिटाशी तुलना करणे आवश्यक आहे.
पुरवठादाराचे स्थान आणि place of supply दोन्ही महाराष्ट्रात असलेल्या नेहमीच्या करपात्र विक्रीवर CGST आणि SGST लागू होतात. हे CBIC च्या supply FAQ मधील प्रश्न 85 नुसार आहे. उत्पादनाचे सध्याचे वर्गीकरण आणि दर तुमच्या CA कडून खात्री करून घ्या; कॅटलॉगमधील अधिक स्पष्ट नाव यांपैकी काहीही ठरवत नाही.
बिलावरील वर्णनही तपासा
तुम्हाला समजणारे छोटे अंतर्गत नाव ग्राहकाला त्याने काय घेतले याबद्दल संभ्रमात टाकू शकते. CBIC च्या Rule 46 नुसार tax invoice च्या तपशीलांत माल किंवा सेवांचे वर्णन आणि मालासाठी संख्या व एकक किंवा Unique Quantity Code यांचा समावेश होतो.
वर दिलेला नावांचा नमुना हा कामकाजासाठीचा सल्ला आहे. तो बिलातील या रकान्यांची जागा घेत नाही किंवा लागू असलेली HSN आवश्यकता ठरवत नाही. बिल आणि HSN चे सध्याचे नियम gst.gov.in वर किंवा तुमच्या CA कडून खात्री करून घ्या.
Yojika मध्ये ही स्वच्छता करा
Yojika मध्ये Items → Products उघडा. यादीत नाव किंवा HSN ने शोधता येते आणि category नुसार filter करता येते. रुंद desktop window मध्ये आधीच्या ओळीवर double-click करा किंवा ⋮ → Edit वापरा; वस्तूच्या detail pane मध्येही Edit button आहे.
Item name बदला, उरलेले तपशील तपासा आणि Save वर click करा. नवे शब्द सहज ओळखता येतात याची खात्री करण्यासाठी पुन्हा शोधा. एककातील दुरुस्त्या वेगळ्या ठेवा: वस्तूचे base unit बदलल्याने तिच्या जतन केलेल्या साठ्याच्या संख्येचे रूपांतरण होत नाही.
तुम्ही Yojika ची बिलिंग आणि इन्व्हेंटरी वैशिष्ट्ये पाहू शकता किंवा छोटा नमुना कॅटलॉग वापरून पाहण्यासाठी Yojika डाउनलोड करू शकता. सारख्या दिसणाऱ्या दोन पॅकपासून सुरुवात करा आणि त्यांच्या नावांमुळे निवड स्पष्ट होते का ते तपासा.
FAQ
दुकानातील वस्तूच्या नावात काय असावे?
गरज असेल तिथे ब्रँड, उत्पादन, ते वेगळे ओळखता येईल असा प्रकार आणि पॅकचा आकार लिहा. सारख्या उत्पादनांसाठी हाच क्रम ठेवा, म्हणजे त्यांची पटकन तुलना करता येईल.
वेगवेगळ्या आकारांच्या पॅकसाठी स्वतंत्र वस्तू नोंदी असाव्यात का?
तुम्ही स्वतंत्रपणे खरेदी करता, भाव ठरवता आणि साठा ठेवता असे वेगळे पॅक असल्यास स्वतंत्र नोंदी वापरा. तोच साठा वेगवेगळ्या एककांत विकत असाल, तर आणखी एक वस्तू तयार करण्यापूर्वी एकक रूपांतरणाची मांडणी तपासा.
वस्तूच्या नावात विक्रीचा भाव लिहावा का?
विक्रीचा भाव त्यासाठी असलेल्या किंमत रकान्यात ठेवा. प्रत्यक्ष भाव बदलल्यानंतर नावात लिहिलेला भाव दिशाभूल करू शकतो.
Yojika मध्ये एखाद्या वस्तूचे नाव बदलता येते का?
हो. Items उघडा, आधीची नोंद शोधा, Edit निवडा, Item name बदला आणि Save करा. पुन्हा शोधून परिणाम तपासा; जतन केलेल्या बिलांमधील दुरुस्त्या हे स्वतंत्र काम समजा.